Vierde Leidse Dekendag in het teken van de Nieuwe Leidse Deken

Tekst Mienke Simon Thomas - foto's Sylvia van Schaik

Op zaterdag 15 november jongstleden werd alweer de vierde Leidse Deken(mid)dag georganiseerd. Ditmaal vond het eerste deel van het programma plaats in Museum De Lakenhal in Leiden. Een belangrijk programmapunt dit jaar was namelijk de presentatie van de collectie dekens die Vera van de Seyp in opdracht van dat museum had ontworpen en die waren uitgevoerd in de Leidse Weverij, gevestigd in de werkplaats van de Stichting Leidse Deken.

Tanja Elstgeest, directeur Museum De Lakenhal

Na het welkomstwoord van Tanja Elstgeest, directeur van Museum De Lakenhal, opende voorzitter Helga van Manen het programma. Zij was zeer verheugd over de komst van de meer dan honderd belangstellenden. Helga memoreerde dat de Stichting Leidse Deken precies vijf jaar geleden werd opgericht. Wie had toen kunnen denken dat er in vijf jaar zoveel bereikt zou worden? Een vaste groep van zo’n vijftien vrijwilligers is met groot enthousiasme drie dagen per week actief in de werkplaats van de Stichting aan het Papegaaisbolwerk:

• zij maken er dekens,

• organiseren de cursus ‘maak je eigen kinderdeken’ en de kindercursussen,

• breiden gestaag de historische dekencollectie uit,

• produceerden een dekenwandeling die inmiddels ook al in het Engels vertaald is en

• werken aan een steeds beter systeem om zoveel mogelijk wol van schapen uit de omgeving van Leiden voor de projecten te kunnen gebruiken.

Vlnr: Tanja Starink van de Leidse Weverij en Irene Müller, Helga van Manen en Key Poll, bestuursleden van de Stichting Leidse Deken.

Van Schaap tot Deken, doe-boek | Werkplaats Stichting Leidse Deken

Het meest recente resultaat is het Doeboek Van Schaap tot Deken, waarmee kinderen in de dekenwerkplaats een leuke en leerzame reeks van opdrachten kunnen uitvoeren. Helga gaf enigszins beschroomd toe dat ze eigenlijk best trots is op wat er in slechts vijf jaar bereikt is; mij lijkt dat meer dan terecht!

In een film, opgebouwd uit negen afzonderlijke delen, werd vervolgens getoond welke stappen wij in de dekenwerkplaats zetten om van wol een deken te maken: scheren, sorteren, wassen, kaarden, spinnen, verven, weven, noppen en stoppen, vollen, ruwen, omzomen en het etiket opnaaien. De fraaie opnames waren gemaakt door Masako Iijilma, die sinds een jaar als vrijwilliger bij de Leidse Deken betrokken is. Tot haar komst naar Leiden woonde en werkte Masako in Singapore als nieuws producent bij Reuters Television. De negen fragmenten werden kort ingeleid door diverse vrijwilligers van de werkplaats.

Nicole Roepers, conservator Actuele Kunst Museum De Lakenhal

Vervolgens was het woord aan Nicole Roepers, conservator in Museum De Lakenhal. Zoals dit museum enkele jaren geleden het project Nieuw Leids Laken had geïntroduceerd, met ontwerpen van bekende Nederlandse kunstenaars, zo bood de Leidse Deken nu de mogelijkheid om ook een Nieuwe Leidse Deken te produceren. Daarvoor werd contact gezocht met de jonge grafisch ontwerper Vera van de Seyp. Zij studeerde enkele jaren geleden af aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en haalde vervolgens een Master als creative coder bij het prestigieuze MIT Media Lab in Cambridge Massachusetts in de VS. Momenteel woont en werkt Vera in New York. De huidige politieke situatie in Amerika maakte het haar helaas onmogelijk om zelf bij de presentatie aanwezig te zijn: de kans dat ze niet meer terug zou kunnen reizen naar New York was te reëel. Daarom was gekozen voor bijzonder fraai vormgegeven gefilmd interview met Vera. Deze film was gemaakt door Frances Rompas en Chris Rijksen.

In het werk van Vera speelt de computer een hoofdrol, maar anders dan men misschien denkt, stimuleert die computer haar tot een bijzonder creatief proces met verrassende en onverwachte ontwerpen als resultaat. Vera selecteerde acht voormalige Leidse fabrieken, voegde daar de Lakenhal en de Leidse dekenwerkplaats aan toe en ‘digitaliseerde’ de namen van deze instellingen via een speciale code. Ze liet de computer deze code vervolgens omzetten in tien verschillende patronen. Dit klinkt misschien vrij raadselachtig, maar als Vera het zelf uitlegt lijkt het heel logisch… De kleuren koos Vera uit het kleurenpalet van de Leidse Deken, met in haar achterhoofd de historische Leidse dekens.

De tien ontwerpen werden vervolgens op het fietsweefgetouw van de Leidse Weverij geweven en stuk voor stuk handmatig afgewerkt. Het resultaat is een vrolijke, kleurrijke collectie van negen dekens met negen verschillende blokpatronen. Eén patroon moest om technische redenen afvallen. De dekens zijn te koop in de winkels van De Lakenhal en de Leidse Deken. Elders in het museum is tot en met 3 mei 2026 een kleine presentatie te zien van het project van Vera. Hier is ook de film van Rompas en Rijksen te zien, waarin Vera haar bijzondere ontwerpproces uitlegt.

Het tweede deel van de middag speelde zich af in de werkplaats aan het Papegaaisbolwerk. Daar stond koffie, thee en koek klaar en kon iedereen de recente uitbreidingen van de werkplaats bekijken. Tegelijkertijd konden de bezoekers, verdeeld in drie groepen, genieten van de theatervoorstelling van Nikki Ong. Nikki is schrijver, theatermaker en ecoloog in opleiding. Ze studeerde in 2023 af aan de opleiding Writing for Performance. Belangrijke thema’s in haar werk zijn ecologie en de relatie tussen mens en landschap. In haar vrolijke, humoristische, muzikale performance stelde Nikki haar drie bijzondere schapen voor aan het publiek. Deze leuke, maar tegelijk ook hele informatieve bijdrage van Nikki droeg in hoge mate bij aan het succes van deze vierde dekendag.